آلتای اولوس

شرارت و اهانت اخیر اکراد مهاجر و سنّی تیکان تپه در روز تاسوعا و به آتش کشیده شدن بیرقهای امام حسین در تیکه حضرت علی اکبر و اهانت و درگیری با عزاداران حسینی تیکان تپه که نمود بارز اهانت به امام حسین است توسط حاکمیت لاپوشانی می شود به نوحی که نیروی انتظامی با ورود به محل به سرعت سعی در از بین بردن آثار آتش سوزی داشته است و حتی این خبر در حد استانی نیز نمود پیدا نمی کند و این در حالی است که حوادث روز بعد در تهران به وفور در رسانه های جمعی نمود پیدا می کند و حتی مکرراً در تلویزیون پخش می شود سوالی که در اینجا مطرح است این است که دلیل تلاش حاکمیت برای لاپوشانی این قضییه و نمود بسیار گسترده حوادث تهران چیست؟ پاسخی که به این سوال می توان داد این است که هر چند این طور به نظر می آید که هر دو عمل قاعدتاٌ باید از نظر حاکمیت توهین به امام حسین حساب شود و با هر دو با قاطعیت بر خورد شود (در تیکان تپه نه تنها بر خوردی مشاهده نمی شود بلکه قضیه لاپوشانی می شود) ولی به علت وجود اهداف متفاوت در پس این دو عمل، بر خود حاکمیت نیز متفاوت است. در تیکان تپه هدف تحقیر و اهانت به قوم تورک است در حالی که در تهران اصل نظام مورد هدف است و حاکمیت در سالهای گذشته نشان داده است که در راستای تحقیر ملت تورک حاضر به تحمل هزینه ها است (کاریکاتور روزنامه ایران-توهین خاتمی-پرسش نامه صدا و سیما و...) این بار نیز این حاکمیت حاضر است قوم تورک در تیکان تپه مورد تحقیر قرار گیرند ولو به این هزینه که با حتاکان به مراسم عزاداری امام حسین هیچ بر خوردی نشان ندهد.این نظام در راستای نظام قبلی نشان داده است که به حقوق ملی ملت تورک (برابری در توزیع ثروت و صنایع- حق آموزش به زبان مادری- حقوق شهروندی و ....) هیچ گونه ارزشی قائل نیست و اگر خود ملت تورک برای خود کاری نکنند کسی برای آنها دل نمی سوزاند. مردم تیکان تپه نیز این قضیه را در فتنه نسب مجسمه مولوی کرد درک کرده اند و دریافته اند که اگر خودشان کاری نکند در تهران کسی برای آنها دل نمی سوزاند و اگر انتظار کمک از کسی داشت آن کس غیر از برادران و خواهران آنها در سایر شهرهای آذربایجان، کس دیگری نمی تواند باشد. همان طور که در قضیه نسب مجسمه مولوی کرد با حمایت سایر شهرهای آذربایجان و دانشجویان تورک در سراسر کشور مواجه شدند این بار نیز همانند قبل مردم آذربایجان چون کوهی استوار در پشت آنها قرار دارند تا کسانی که تیکان تپه خاری در چشمشان است از دیدن این اتحاد و برادری کور شوند. (گله جک بیزیمدیر 

ارمان.م

2010  - برلین در شاخه مورفولوژی       Türkoloji  دانشجوی فوق لیسانس 

اوردان گچر یوردوموزون اوزونه

بیزده گچک یوردوموزون سوزونه 

شهریار 

زبان من دریاست . با اعماقش و با وسعتی که چشم  قادر به دیدنش نیست . با قدرتی بی انتها با زیبایهایش با مرواریدهای در اعماقش که هنوز نور خورشید را ندیده اند . چهره اش پر از امواج رنگهای مختلف . زبان من بهترین ائینه برای نشان دادن شنیده ها ،

دیده ها ، افکار ، فرهنگ ، احساسات و خواص ملت تورک اذربایجان است . ( تورکجنین گوجو ، دوغان اغسای ،ص 7 )

یکی از جهاتی که باعث افتراق بین زبانهای مختلف است خواص زبانها در صداست . اگر دو زبان از ریشه هم نباشند وجود خواص مشترک در صدای انها غیر ممکن است . زمانی که از خواص صدا در زبانی صحبت میشود منظور صداهای موجود یک زبان و چرای تولید این صداهاست .و مهمترین قسمت این خواص قطعا حروف صدا دار و بی صدای یک زبان  و محل خروج این صداها از دهان و انواع ان است . زبان تورکی اذربایجانی از نظر وجود حروف صدادار زبانی است بسیار قوی چرا که مجموع تمام حروف صدادار  موجود در زبانهای  دنیا 13 عدد است که در  بعضی زبانها تعداد کم  و در بعضی دیگر تعداد بیشتری از این

 ,İ,U,A حروف وجود دارد برای مثال در زبان عربی سه حرف صدادار اصلی موجود است   

این در شرایطی است که زبان تورکی اذربایجانی دارای 9 حرف صدادار  اصلی است

A Ə E İ I O Ö U Ü

و در حروف بی صدا هم تعداد حروف موجود تورکی اذربایجانی از زبانهای دیگر دنیا کم نیست  . از دیگر خواص زبان تورکی اذربایجانی  و جود خاصیتی  در صدای تورکی اذربایجانی است که این زبان را از خیلی از زبانها جدا میکند که در بعضی از

زبانهای التای وجود دارد و ان هماهنگی حروف صدا دار است . که به دو قسمت هماهنگی حروف صدادار بزرگ و کوچک تقسیم میشود

 هماهنگی حروف صدادار بزرگ : مثلا اگر در اولین هجای یک کلمه حرف صدادار ( قالین ) باشد حروف صدادار موجود در بقیه هجاها هم باید با اولین حرف صدادار در اولین هجا منطبق باشد مثلا در کلمه  قارشیلاشدیردیقیمیز

QAR/ŞI/LAŞ/DIR/DI/QI/MIZ / 

هماهنگی  حروف صدادار کوچک : این نوع هماهنگی مربوط به نحوه خروج صدا از لبها و شکل لبها هنگام خروج حرف صدادار است که باید هماهنگ باشد . مثلا اگر  اولین حرف صداداراز اولین هجا  ( دوز ) باشد باید تمام حروف صدادار در تمام هجاهای 

ie کلمه تا اخر از نوع حروف صدادار دوز باشند .مانند کلمه  ایلیشتیرمک .   دو حرف صدادار    

از نوع حروف صدادار( دوز) میباشند  چون در هنگاهم تلفظ  لبها به شکل راست شده می ایستند . این نوع از هماهنگی واقعا فوق العاده و بی همتااست . 

İ/liş/tir/mek

تقسیم بندی حروف صدادار در زبان تورکی اذربایجانی از جهات مختلف :

1-    از لحاظ نحوه قرار گیری زبان در دهان هنگام تلفظ حرف صدادار به دو قسمت :

  حروفی صداداری که هنگام تلفظ زبان در عقب دهان جمع میشود :قالین

a o u ı 

حروفی صدا داری  که  هنگام تلفظ زبان به جلوی دهان حرکت میکند  :اینجه 

ÜÖƏ E İ

2-    از لحاظ نحوه قرار گرفتن چنه پایین و قسمت بالای دهان هنگام تلفظ یعنی در واقع میزان  فضای خالی در دهان به دوقسمت :

گنیش : در هنگام تلفظ حرف صدادار چنه پایین خیلی افتاده است  یعنی فضای داخل دهان بیشتر است .

A,e,o,ö, Ə 

دار : چنه پایین افتادگی کمتری دارد یعنی در هنگام تلفظ فضای داخل دهان کمتر است

I,i,u,ü

 از لحاظ نحوه قرار گیری لبها هنگام  تلفظ به دوقسمت :    - 3

دوز : لبها در هنگام تلفظ حرف صدادار نسبت به هم در حالت کشیده شده ( عمودی ) یا کشیده شده ( افقی ) قرار دارند :

A,e,ı,i ,Ə

یووارلاق : لبها هنگام تلفظ حروف صدادار به شکل گرد قرار می گیرد :

 Ö,ü,u,o

از زمانی که انسان شروع به صحبت کرده است بر اساس نیازهایش مجبور به تولید کلمه بوده است و خواهد بود . هر زبانی مجبور به تولید کردن کلمات نوین  در هنر ، علم و تکنولوژی و شاخه های علمی که در اینده خواهند امد است . اگر تولید نکند مجبور از زبانهای دیگر خواهد گرفت .

تولید کلمه به صورت ساده در زبانشناسی یعنی تولید کلمه نوین با اضافه کردن حرف اضافه یا تغییر شکل کلمه در هنگام صرف و ساخته شدن کلمه جدید .

برای نشان دادن گوشه ای از قدرت فوق العاده زبان تورکی اذربایجانی برای تولید قانون مند کلمه  من کلمه سورمک را مثال میزنم ( برای تولید هر کدام از این کلمات در زبان تورکی اذربایجانی قانونهای قوی موجود است که توضیح انها احتیاج به نوشتن کتاب در این مورد دارد و در این مقاله نمیگنجد . شما میتوانید از  کتابهای  که در اخر مقاله نام برده شده استفاده کنید  )

sür,sürü,sürgü,sürgülü,sürgüsüz,sürgüle,sürgülen,sürgület,sürgülettir,sürgüleme,sürgüleyiş,sürdür,

sürdürme,sürdürüm,sürdürüş,sürdüret,sürdürül,sürdürülme,sürgün,sürgünlük,sürme,sürmeli,sürmesiz,

sürmelik,sürmeci,sürmecilik,sürmelemek,sürücü,sürücülü,sürücüsüz,sürücülüq,sürek,sürekli,süreksiz,

sürekliliq, süreksizlik,sürüm,sürümlü,sürümsüz,sürümsüzlüq,süre,süreli,süresiz,süregen,süregenleş,

süreölçer,süreaşamı,süreyazar,sürerliq,süreç,sürt,sürtüq,sürtüklüq,sürtme,sürtüş,sürtüşme,sürtün,

sürtünme,sürtünüş,sürtüştür,sürtüştürme,sürttür,sürttürme,sürül,sürülme,sürün,sürünme,

sürünceme,sürüngen,süründür,süründürme,süründürül,süründürülme,sürüş,sürüştür,sürüştürme,sürül,

sürülme,sürüme,sürüyüş,sürüt,sürütme,sürütül,sürüttür,sürüttürül,sürç,sürçme,sürçtür,sürçtürme,

sürükle,sürükleme,sürükleyci,sürüklen,sürüklenme,,sürüklet,sürükletme,sürükletil,sürükletilme,

امیدوارم توانسته باشبد همه 100  کلمه بالا را تا اخر بخوانید این تنها قسمتی از کلماتی بود که من توانستم با کلمه سورمک بسازم البته باید توجه داشته باشید که من از صرف زمانی فعل چشم پوشی کردم یعنی اگر بخواهم همه زمانهای صرف فعل  در تورکی را هم اعمال کنم  باید کتابی نوشت  . در تورکی اذربایجانی بدون در نظر گرفتن زمان بیش از 100 نوع شکل برای ساخت فعل موجود است .

زبان تورکی اذربایجانی دنیای مفاهیم  :

کلماتی که خواهم نوشت همه گی در سنگ نوشته اورخون و تورکی اویغور و تورکی قدیم و جدید موجود است .

Ög =عقل و هوش 

Ögli =باهوش و عاقل 

Us = شعور 

Uslu =باشعور 

Yorum = تفسیر 

Mutlu =سعادتمند 

Yön  = جهت 

Yan  =  طرف 

Yansıtmaq  =  معکوس کردن

Örnek = مثال 

Örnegi = برای مثال 

qışqırtmax تحریک برای انجام کار بد =

doqrulux = واقعیت 

gerçek =حقیقت 

Etgi =تاثیر 

Quşqu = شک و شبهه 

Quşqusuz = بدون شک، بی شک 

Qoşuq = شعر

Özlem  =حسرت 

Qısqanc = حسود 

Öç = کینه 

Onur = افتخار 

Düş = رویا

Büyü = جادو

hars ,ekin  = فرهنگ 

yazı,yazın,yazıt  = نوشنه ، ادبیات ، سنگ نوشته 

..................ادامه دارد . بقیه مقاله  را در  اینده نزدیک خواهم نوشت . سعی خ.اهم کرد هر موضوع را بطور کامل توضیح دهم در این نوشته فقط در مورد حروف صدادار صحبت شد .

 

منابع :

süer eker  چاغداش تورک دیلی – چاپ 5  نویسنده

تورکجه نین گوجو ، دوغان اکسای .

تورکجه نین گرامری  ، تاحسین بانغو اوغلو

تورک دیل بیلگیسی ، پرفسور محرم ارگین

تورکجه نین  سوز وارلیغی ، دوغان اکسای

سایت :

www.tdk.gov.tr

گؤنئی آزربایجانین میللی حرکتینین فلسفه سی

ساوالانلی دؤیوشچو

88 ایل بؤیوک خالقیمیزین فارس سویچو شووینیست حاکیمییتینین بویوندوروق آلتینا گئدمه یین لن کئچیر. بو 88 ایلده فارس سویچولوقی هر دونا گئیینسه ده هر کورکه بورونسه ده اؤزل ایرنج و چیرکین صیفتین ایتیرمه ییب: فارس میللتین و فارس میللتینه اویقون اولان کورد میللتی کیمی آریایی سویلو هیند اوروپالی و اؤزلری دئمیشکن ایرانلی(!) دیللی میللتلرین ایرانین تورک میللتینین، اؤزللیکله آزربایجان تورک لرینلن قاباق توتماق و آزربایجان و ایران تورکلرین چوخ اینجه و ایرنج سیاستلرلن کؤکدن اینکار ائدیب ؛آلچاقلادیب ؛اریدیب ؛فارس ائله مک.و چون بو شیطان خیاللا ال تاپا بیلمه ییب اونا گؤره آزربایجانی آج ساخلاییب اونون صنعتلرین آرادان آپاریب اونون بئیینلرین و دوشونجه لی اینسانلارین الینلن آلیب اونون معدنلرین، تورپاقین، داشین وارین یوخون تالاییب و اونو اؤلومجول وضعییته سالیبدیر.بو زامان آیری زاماندیر.اونا گؤره لازیم بیلدیم اؤز دوشونجه می دوغما باجیلاریم و قارداشلاریم و جان جییارلاریملان بؤلوشم.

1. تورکی دیلی

ایندی ایراندا هر چاغدان آرتیق بیزیم وارلیقیمیز بیزیم کیملیییمیز بیزیم 7000 ایلدن آرتیق اولان کؤکوموز خطرده دیر.بیزیم کیملییمیز بیزیم وارلیقیمیز بیر زادا و یالنیز بیر زادا آسیلیدیر: آنادیلیمیز تورکی دیلی.

بیزیم وارلیقیمیز و کیملییمیز و اولان قالانیمیز و واریوخوموز و اینسانلار و میللتلر آراسیندا بیزی تانیدان و بیزه بیر مللیت کیمی دونیایه چیخاردان بیزیم آغزیمزدا آللاه یاران طبیعی، دادلی و هونر اولان بو مظلوم تورکی دیلیمیزدیر.بیزیم دیلیمیز و بیزی بیربیریمیزه چاتدیران بیر ائله ین بیرلیگه چاتدیران و میللت ائله ین و آغ گونلوگه یئتیرن یالنیز و یالنیز دیلیمیز دیر.

بیزیم آلنی آچیق باشی اوجا ایگید آتا آنالاریمیزین روحلاری بیزه گؤره آجیلیق و آغری چیکیرلر.هاردا و هاچان تورک اوغوز میللتی بیزیم کیمی بویوندوروق آلتیندا یاشاییب؟دونیادا هانسی میللت بیزیم کیمی ذیللت آلتینداد دیرکی اونو قویمیالار اؤز قارنینلان چیخان و اؤز بئلینلن اولان اوشاقینین آدین اؤز دوغما آنا دیلینه قویا؟اؤز توکانینین آدین آغزینداکی دانیشدیغی اؤزآنا دیلینه قویا؟سویچو میللتین دیلینده و خطینده یازیلدیغی مینلرجه و میلیونلارجا کیتابلاردا اونون وارلیغی کؤکدن اینکار اولا  اونون آغزیندا دانیشدیغی دیری دیل دانیلا و او سوسا و دینمه یه؟بونلارین معناسی نه دیر؟نییه بیز تورک آزربایجانلی اوغوز میللتی بو ذیللته دؤزملی ییک؟بیز35000000 تورک آزربایجانلی میللتین دیلین دانیرلار و اونو ایرانلی دیل بیلمیرلر!بونون معناسی نه دیر؟بونون معناسی بودور کی یاخشی بیلیرلر کی بیزیم دیلیمیزی دانماقلان بیزیم کیملییمیز و بیزیم وارلیغیمیز دا آرادان گئدملی دیر و بیز چوخ تئز فارس میللتینه «قول» اولمالی ییق.قول اولمالی ییق چون اگر فارس اولاق فارسی نی لهجه سیز ده دانیشاق؛بو یولدا یئرین دیبینه ده سوخولاق، گؤوه ده چیخساق قارینیمیزی ییرتساق دا اسکیک اولسوقدا اؤزوموزی آلچادساقدا فارسلار بیزی اؤزلرینه قاتان دئییل.بیز اؤزوموزی بونلارا اؤلومه ده وئرسوک یئنه ده بونلارین گؤزونده «ائششک تورک»اوک.بونو بیزیم مانقورتلاریمیز آنلامالی دیر وایراندا بونو هر هانسی تورک دوشونمه لی دیر کی بیز تورکلرین ان یاخشی و ان اؤنملی ایشی اؤزونون میللت اولماقین دوشونمک اؤزونه اینانماق و دیلین قورویوب اؤز اوشاقلارینا اؤیرتملی و یازیب قورومالی دیر.بو ان اؤنملی نوکته دن سونرا کئچک دوشونجه، فلسفه و یولوموزون نئجه اولماقی و بو یولو نئجه گئدمیی مسئله سینه.

1. گونئی آزربایجانین میللتلییی

بیز هرنه دن اؤنجه گرک بیلک و بونا درین ایناناق کی بیر میللتیک:آزربایجانین تورک میللتی.بیزیم دیلیمیز ایرانین اوبیری میللتلرینین دیللریلن فرق ائله ییر.بیزیم باشقا دیلیمیز،باشقا دبلریمیز،باشقا آتالارسؤزلریمیز،باشقا دئییملریمیز(ایصطلاحلاریمیز)،باشقا یاشاییش طرزلریمیز و باشقا اردمیمیز و اویقاریمیز(فرهنگیمیز)و باشقا دیرلریمیز(ارزیشلریمیز)و باشقا منافئعیمیز وار.بیزیم میللت اولماقیمیزا هئچ بیر عامیلین دخلی اولا بیلمز:دین(ایسلام)،مذهب(شیعه چیلیک یا سوننوچولوک یا اهل حق اولماق یا...)،یاداکی قیزغین ایرانچیلار دوشونجه لرینه اویقون ایرانچیلیق(بو معناداکی ایرانین بوتون میللتلرین بیرمیللت سانماق و فارسلار کیمی سویغونچو میللتی کی بیزیم قانیمیزی 88 ایلدی سورور و بیزی اؤز آنا دیلیمیزدن محروم ائدیب وارلیغیمیزی دانیر بیزلن بیر بیلمک و بیر گؤزده توتماق!).بونلار هامیسی یالنیش و غلط باخیشدیلاردیرلار.یبز آزربایجان تورکلری بیر میللتیک.بونا گؤره ان باش اؤنمی(اهمیتی)گرک اؤز میللتیمیزه و میللتچیلییمیزه وئرک.اؤنجه اؤز میللتیمیزه یاناق سونرا ائله یه بیلسک و باشیمیز آییردلاشسا اؤزگه میللتلره ده یاردیم ائله یک.آتالاآنالاریمیز دئمیشکن« اینه کیمین هامینی بزه ییب اؤزوموز لوت گزمه ملی ییک» یادا «اؤزگه یه یوماقچا بؤیوتمه مه لی ییک».اول اؤزوموز سونرا آیریلار.بو باخیشلان آزربایجانین اولو درین آنلایان و درین دوشونجه لی تورک میللتینین تئهرانین «اینتیخابات»چابالارینین قاتیشماماقینین نه دن لییی آچیق آیدین گؤروکور:آزربایجانین تورک میللتینین ایستکلری و حاقلاری و منافئعلری جمهوری ایسلامی کیمی سویچو فارس رئژیمینلن اولان هر هانسی جیناح و حیزبین و شخصین ایستکلریلن و منافئعلریلن اویقون اولان دئییل.اگر آزربایجان تئهران لان قالخسایدی موسوی کیمی ساتقین و مانقورت آزربایجانین بو حرکتین اؤزونه چیخیب ایش باشینا کئچیب بیزیم میللتیمیزین قانین فارسلارلان بیرلیکده سوراجاقدیرلار.موسوی کیمین مانقورتلار بیزیم نه ییمیزه گرکدیرلر؟بیز دای آییلمیشیق.اؤزگه چالقیسی لان اویناماق بسدیر.اؤز چالقی لاریمیزلان بئله اوینایاجاییق کی دونیانی ترپه ده جه ییک.

بیز آزربایجان تورکلری بیر میللت ایک.اصل بودور. بیز تورک آزربایجان میللتی ایراندا ان بؤیوک جمعییته صاحیب ایک.ایندی خوراسانین تورکلری یا مرکزی اوستانین خلج تورکلری یادا فارس اوستانینین قاشقای تورکلری و... اؤزلری اؤز ایستکلریلن بیزه قوشولوب آزربایجان تورک میللتی ساییلیرلارسا کی چوخ یاخشی دیر. بیز اولارین منافئعین اؤز دوغما باجی قارداشلاریمیز کیمین قورومالی ییق یوخسا بیز اونلارا گؤره و اونلارین جوره به جوره ایستکلرینه گوره اؤز میللتیمیز آزربایجانین تورک میللتینین منافئعلرینه گؤز یوما بیلمریک.اؤنجه آزربایجان سونرا ایران تورکلری اؤنجه آزربایجان سونرا دونیا تورکلری.هر نه دن اؤنجه آزربایجان.

1. اؤزوموزی قوروماق(دیفاع)ایستیراتئژی سی

بیز تورک آزربایجان میللتی تئرورچو دئییلیک و تئرورچولارلان موخالیف ایک.آمما هر کیمسه وهر میللت سیلاح الینه آلیب بیزه ساری یوگورسه دیرناقیمیزلان و دیشیمیزلن اؤزوموزی قورماقا حاضیریق.بیز تورک آزربایجان میللتی اؤنجه هئچ میللتلن یولداش یا دوشمان دئییلک.بیزیم فارس میللتیلن ده هئچ دوشمانچیلیقیمیز یوخ ایدی.آمما 200 ایدن چوخدور کی بو فارسلار بیزه خیانتی باشلاییب.فتحعلی شاه زامانیندا بیزی روسلارین دؤیوشچولرینین قارشیسیندا تک و یالنیز قویوبلار ائله خیانت ده بوردان باشلاییب.سونرا اینگیلیسلرین فراماسون تشکیلاتینا سوخولوب «یک ملت یک زبان»کیمی خائن و یالنیش دوشونجه لریلن «ایرانین محروسه مملکت لرین»«ایران فارس مملکتی»نه چئویریب بیزیم دیلیمیزی و وارلیغیمیزی داهاییبلار و 88 ایلدیر کی حاکیمییتی اله کئچیردیب خیانت خیانتین دالیسی جاد آزربایجانین تورک میللتینه ائله ییبلر.بیر چاغ ایرانچیلیق و ایران مییلتچیلیی لن آلدادیب سوروبلار بیر چاغدا دینچیلیک ایسلامچیلیق شیعه چیلیکلن یوخویا وئریب واریوخوموزو سویوبلار و قانیمیزی سورب اتیمیزی یئییب سوموییمیزی دیشلرینه چکیب وارلیغیمیزی دانیبلار.ایران اؤلکه سین «پارس اؤرکه سی» کیمین دونیایا تانیدیبلار بونلار هامیسی فراماسونرلیک وخاچ چیلیق(صلیبی چیلیک) سیاستلریلن اویغون درو:ایران اؤرکه سی گرک آریا سویلو(ایرانلی=پارس)سویلو تانینا.41میلیون ایران تورکلرینین وارلیغی دیللرینه گؤره گرک دانیلا.و آریا سویلو ایرانلیلار «پارس میللتی»قالیبینده گرک و گرک «تورک میللتینین»و «عرب میللتینین»(دونیا موسلمانلارینین)قارشی سیندا دایانا اؤلوب اؤلدوره تا کی «دونیا ایسلام بیرلیی»دوزه لیب باشا چاتمایا.

یاخشی ایندی بیز نئجه دوشونمه لی ییک؟

خاریجی سیاستده آمئریکا، روس،اینگلیس و هر هانسی دولت و میللت بیزیم وارلیغیمیزی و میللتلییمیزی دوشونوب اونا آچیق ایدین اعتیراف ائدسه و هر هانسی یاردیم بیز آزربایجان تورک میللتینه ائدسه او بیزیم دوستوموزدور و اونلان بیز گله جکده رابیطه قاتمالیییق یوخسا بو فارس رئژیمیلن بیرلشسه و بو فارسلارین سؤزلرین آردیجیل تکرار ائدسه و بیزیم قانیمیزی سورماقدا بو فارس رئژیمیملن آغیز بولاسا بیزیم دوشمانیمیز ساییلیر و گرک سیاستلرین بیزه قارشی ایصلاح ائده.بیزیم هئچ بیر میللت لن دوستچولوموز یادا دوشمانچیلیغیمیز یوخدور.حتتا اگر قوزئی آزربایجان و تورکیه ده فارس رئژیمینه قاریشیب بیزه خیانت ائله سه بیزیم میللی دوشمانیمیزدیرلار.ایستیثنا یوخدور.

داخیلده بیز هئچ کیمه و هئچ میللته حمله ائله مه میشیک.بیز بو 88 ایلده یالنیز اؤزوموزو و اؤز دیلیمیزی کی بیزیم وارلیغیمیزدیر فارسلارین آغزیندان و قلمیندن قوروموشوق. دؤیوشو اؤنجه فارسلار و اونلارا آلدانان میللتلر باشلاییب.بیزی احمد کسروی کیمی خایین فراماسون مانقورتلارین«زبان آذری»کیمی گولونج و اساس سیز تئوری لریلن کی او بؤیوک و تاریخی آذری دیلینلن(!) «اوچ دؤرد بیت»شیخ صفی الدین اردبیللییه نیسبت وئریلن شئعردن باشقا هئچ زاد قالماییب(!) بیزی زورلان و مین شیوه و آلدادمایلان «آذری»یوخ «فارس»ائله مه یه چالیشیبلار!!!بیزده اونلارین قاباقیندا اصلان کیمی دایانیب اونلارین شیرین دیللرینین اولان قالان آبرین آپارمیشیق.ایندی ده بیزیم فارس میللتیلن و هئچ کیملن دؤیوشوموز یوخدور.یالنیز اگر بیر فارس یا کورد یا تالیش یا ائرمنی یا هر هانسی میللتدن اولان خایین و اؤز مانقورتلاریمیزگله و بیزیم بو موقددس آنا دیلیمیزه دیلیلن و یازیسیلان توخانا او و یالنیز او آدام بیزیم دوشمانیمیز حئسابا گلیر.بیز اونون میللتیلن ایشیمیز یوخدور. یالنیز اونون دیشین قیرمالییق.حتتا اگر تورک دیلینه دانیشا.بو قونودان بیز دؤنمه ریک.«اؤلمک وار دؤنمک یوخدور».بوردا بیر اؤنملی قونویا ساتاشیرام:بیزیم ارتئش ده،اینتیظامی ده،بسیج ده ،ایطیلاعات دا و حتتا سیپاهدا اولان آزربایجانلی تورکلریمزه گرک فورصت وئر ک کی میللتلرینین قوجاغینا قاییدسینلار حتتا بونلارین چوخو آجیندان و بیر تیکه چؤر ک اوچون گئدیبلر یازیلیبلار بونلاردان هرکیمسه هر ایداره ده اولور اولسون گرک اؤز میللتلرینین و اؤز دوغما باجی قارداشلارینین مللی منافئعلرین قورویالار و بیر ایش گؤرمه یه لر کی هم بو دونیالارین یاندیرالار و هم او دونیالارین.اؤز میللتلری آزربایجانین تورک میللتینه ایشلییه لر.واختیندادا گئج اولمامیش قاییدیب میللتلرینه قاریشیب سیلاحلارین وئره لر اؤز سویداشلارینا و بیز آزربایجان تورک میللتی گرک بونلاری باغیشلاییب بونلارین گله جکده تجروبه لریندن ایستیفاده  ائدک.

بوراجاق بیلدیک کی الف- بیز بیر میللتیک ب- بیزیم میللتلییمیزین یالنیز سیمگه سی بیزیم آنا دیلیمیز تورکی دیلی دیر ج- هر حالدا بیزیم ایستئراتئژی میز یوگورمه(حمله)دئییل قوروماق(دیفاع)دیر.

ایندی کئچک آیری سیاسی قونولارا:

1. گونئی آزربایجان تورک میللتینین بیرلیی

آزربایجانلی و ایران تورکلرینین هر هانسی سی تأکید ائله ییره م هر هانسی اینسان بیزیم دیلیمیزی و میللت لییمیزی و اؤز وارلیغیمیزی قوروماقیمیزا اینامی و اینانجی اولسا او یقین بیزیم یولداشیمیز دیر و هر کیمسه بونلارلان موخالیف اولسا بیزلردن محسوب اولا بیلمز.بو باخیشلان بیزیم ایستیقلالچی(گونئی آزربایجانین ایراندان آیریلیب اؤزو بیر باشقا اؤلکه اولماقی ایسته ین لر)یا فئدئرالچی(ایرانین ایندی کی سویچو رئژیمی چؤنمک و یئرینه ایراندا میللتلرینین حوقوقو قورونماق اوچون تام فئدئرال حاکیمییتی ایش اوستونه گلمک ایسته ینلر)یا حتتا ایرانچی(ایراندا تورک آزربایجان میللتینین اینسان حوقوقلارینین آیاق آلتیندا قالیب و دانلماسینا اینانان باجی قارداشلاریمیز کی البته آزربایجانین میللت اولماقینا تورکی دیلینه و قوروجو دورومونا ایناملاری وار آمما آزربایجانین ایراندان آیریلماقین ایسته مه ییرلر)یا دا بوتؤچولر(گونئی آزربایجانلان قوزئی آزربایجانین بیرلشمه یین ایسته ینلر)یا حتتا کونفئدارسیونچولار(ایکی آزربایجانلان تورکیه نین بیرلشمه سین ایسته ین آزربایجانلی لار)سولچولار یا ساقچیلار و... بونلارین هامیسی«گونئی آزربایجانین بو گونکو چتین حساس حالینده بیرلشمه لی دیرلر»ایندی چوخ چتین و حساس چاغدی. ایندی اونون واختی دئییل کی گله جکده ایران یا آزربایجان نه اولدوغونو و هانسی حاکیمییت ایراندا یا آزربایجاندا ایش باشینا گلمه یی بهانه سینه بیز تورک آزربایجانلی سویداشلار و دیلداشلار و قانداشلار و دوغما جان جییارلار بیر بیریمیزین جانینا دوشک و بیر بیریمیزلن دوشمانچیلیق ائده ک بونون معناسی اؤز اؤز الیمیزلن آزربایجانین تورک میللتین دیری دیری قویلاماقدیر.اؤنجه گرک گوجو و سیاسی قودرتی المیزه آلاق سونرا حوکومت سیستئمی،بایراقین نه بویاسی و نئجه اولماقینی و بئله بئله قونولاری دانیشمالییق.او چاق بونلارین عیبی ده یوخدور.بو جور به جور دوشونجه لر بیزیم میللتیمیزین آیدینلیقین و قاباقجیللیقین گؤستریر آنجاق گرک بیلک کی هله بیزیم الیمیزده هئچ زاد یوخدور و اؤزوموز و میللتیمیز تاپتاق و بویوندوروق آلتیندا یاشاییریق و گون به گون بیزیم مظلوم و خبرسیز میللتیمیز فارسلاشیب بیزیم الیمیزدن چیخیر.ایندی بیرلیک چاغی دیر ایندی آیریلیق چاغی دئییل.ایندی هامیمیز بیر اولوب دیل و کیملیک و وارلیغیمیزو جانی میزی قورمالی ییق(گئج تئز بو سویچو فارس حاکیمییتی بیزه «تجزیه طلب»آدی قویوب بیزی قیراجاق او گونه یاراقلانمالی ییق). ایندی بیزیم حوکومتیمیز و بایراقیمیز خطرده دئییل وارلیغیمیز و کیملییمیز و میللت اولماغیمیز و جانیمیزخطرده دیر.بیز هر یئرده و هر هانسی ایداره ده و هر شوغلدا و هر یاندا اؤنجه اوز دیلیمیزی،اؤز کیمللیمیزی و اؤز میللتیمیزی و اؤز جانیمیزی قورومالییق.

1. ایندی گرک چاغری (دعوت) گوزله مه یک قاباقا قاچاق

چوخ تأسسوفله گرک اعتیراف ائله یم بیزیم میللتیمیزین ان پیس دبیمیز بودور کی هر یئره چاغری سیز گئدمه ییریک.البتته بو ایجتیماعی روابیطده(مثلاً توی دا) یاخشی دیر آنجاق او واخت کی سیاسی و میللتچیلیک حرکتلری و قورولتایلارییندا بو خاصییت قاباقا گلیر و بیز «کوسوروک»کی «نییه منی یا بیزی یا بیزیم تشکیلاتیمیزی آدام حئساب ائله مه ییب چاغیرماییبلار!»بو بیزیم میللتیمیزین ان پیس و اؤلومجول خاصییتینه چؤنور.بیز گرک چاغری و دعوت گؤزله مییک.بیزیم چوخوموز گنج و جاوانیق .بیز گرک بیلک کی گیزلین یا اشکار هر نه الیمیزدن گلیر میللتیمیزی و دیلیمیزی قوروماغا گرک و گرک ائله یک.بو ایش هامی ایشلردن باش و اؤنملی دیر.بیز گرک اؤزوموز رغبتلن قورولتایلاریمیزا گئدک اوزوموزی تانیتدیراق.و اگر گیزلین ایشله مه یه علاقه میز وار هئچ اینتیظاریمیز اولماسین کی بیری بیزی تانیسین بیزه به به دئسین و دؤشوموزه میدال تاخسین.

من میللتیمه گؤره گیزلین ایشله ییره م.من بو ایشی اول آللاه سونرا اؤزوم و اؤز میللتیمه گؤره گؤروره م.اگر ایسته سه م تانینام گرک کی قاباقا قاچام اؤزومی تانیدام یوخ کی اینتیظاریم اولا بیری منی چاغیریش نامه سی یازا.بیزیم یولوموز ایفتیخارلی یولور.بیز گرک ایفتیخارلان هر یئرده اولاق چاغریش گؤزله مه یک.مثلاً ایراندا نئچه دنه دانیشگاه وار؟اونلارین هامیسندا بیز آزربایجان تورک اؤیرنجی تشکیلاتی قورمالییق.ایندی بیر یئردن بیر موهوم قورولتای دان بیزی چاغیرماییبلار.نه ائله مه لییک؟گئتمه مه لی ییک؟ایشله مه مه لییک؟یا گئدیب اؤزوموزی تانیتدیریب اؤز حاق سؤزلریمیزی دئملی ییک و بو موقددس هدفی قاباقا سورمه لیییک؟میللی تظاهوراتلاردادا بئله دیر.بیری گرک منه دعوت یازا کی چیخام دئیم«تورک دیلنیده مدرسه»یا «آزربایجان اویاقدی اؤز دیلینه دایاقدی»؟!هه؟پس بو یالنیش صیفتلری اؤزوموزدن و اؤز ایچیمیزدن و دوشونجه میزدن چیخارتمالی ییق.«فیلانی دن خوشوم گلمیر پس  او اوتوران مجلیسه گلمه رم!!!»بو نه یالنیش و قورخونج دوشونجه دیر؟!بو بیزیم حرکتیمیزین کؤکونلن وورار.وورمازمی؟ایندی بونلارن واختی دئییل.ایندی هر صورتده اولمالی اولور اولسون بیرلیک واختی دیر.

میللتیمیز خطرده دیر ایندی کوسمک چاغی ایندی آیریلماق چاغی ایندی هره بیر چالقی چالماق چاغی دئییل.بیزیم الیمیزده میللتیمزدن سونرا هئچ بیر گوج یوخدور. یالنیز اؤزوموز ارزوموزه قالمیشیق و بیر قورو دیلیمیز و تاپتاق آلتیندا قالان میللتیمیز.ایندی گرک ال اله وئره ک بیرله شک شخصی خصومتلری و ایختیلافلاری اونوداق بیر بیریمیزلن باجی و قارداش اولاق.ایندی بیر بیریمیزلن دؤیوشمک و دوشمانی گولدورمک چاغی دئییل.دوشون آزربایجانلی دوشون اؤز آنا دیلینده دانیشان اینسان حاقلاریمیزا اعتیراف ائدن سیاسی جهت دن ایختیلافی اولان باجی قارداشلاریمیزلان بیرله شک.

اویان آزربایجان اویان اویان اویان

 

میللی حرکت جمعه ۲۶ تیر ۱۳۸۸: به رغم تضییقات مقامات حکومتی  ششمین بزرگداشت مقام شامخ حکیم تیلیم خان ساوه ای در زادگاه وی روستای مراغه- مرغئی- ساوه استان مرکزی در روز پنجشنبه بیست و پنجم تیرماه سال هشتادوهشت برگزار شد. بنا به گفته شرکت کنندگان در مراسم مقامات دولتی دستور اکیدی مبنی بر عدم برگزاری مراسم فوق داده بودند که به همین جهت مراسم به صورت بسیار فشرده در مسجد روستا برگزار شد و به مزار آن حکیم توسط شرکت کنندگان گل اهدا گردید و فاتحه قرائت شد.
 مراسم عاشیقها نیز به دستور مقامات حذف گردیده بود. حکیم تیلیم خان یکی از بزرگترین شعرای شیعی ایران میباشد که به علت ترک زبان بودن و سرودن تمامی اشعار به زبان ترکی آذربایجانی مورد قهر حکومت جمهوری اسلامی قرار گرفته است. اخبار تکمیلی متعاقبا ارسال خواهد شد

تختی اسطوره کشتی پهلوانی برخاسته از میان مردم تُرک آذربایجانی(استان همدان)

اصغر رشتبری   اشاره : مردم تُرک استان همدان در طول تاریخ تا به امروزبزرگان بسیاری را در عرصه علوم و معارف و فرهنگ و هنر و سینما و ورزش و .... به جامعه بشری تقدیم کرده اند که هر یک از ایشان در حوزه خود از نوابغ به شمار میروند . به عنوان مثال نابغه تاریخ سینمای ایران یعنی پرویز پرستوئی اهل روستای " چارلی " از توابع شهرستان کبودراهنگ می باشد که بارها با افتخار به ترک بودن خود و روستای محل تولدش اشاره کرده است . " تختی " بزرگمرد دنیای کشتی نیز شخصیت دیگری است که از میان ما ترک های استان همدان برخاست ودر قلبها جاودانه شد . امری که بسیاری از ما تاکنون اطلاعی از آن نداشتیم . مقاله محققانه و مستند آقای اصغر رشتبری که پیش از این در مجله " کیهان ورزشی " مورخه 17 دی ماه 1384 با عنوان " تختی گوهری از جوانمردی ، شرافت و متانت " و نیز در نشریه " نوید آذربایجان "مورخه 20 دی ماه و 27 دی ماه با عنوان " اقای پهلوان " چاپ شده است، ما را در شناخت هر چه بیشتر "پهلوان تختی" کمک خواهد نمود مشاهده کنیدDevamı ادامه مطلب را در

تختی همیشه آمادة خدمت به مردم بود و اغلب روزها به دنبال کار مردم به ادارات و مؤسسات می رفت.(18) تختی چشم و دل جماعتی بود که غمهایشان با دیدن او، به لبخند شادی تبدیل می شد."یکروز در چلوکبابی ملی واقع در سرچشمه به اتفاق دوستانش نشسته بودند و نهار می خوردند، یکی از کاسب های فقیر محل به اسم احمد پهلوان با دیدن تختی جلو آمد و خواست که دست او را ببوسد ولی تختی نگذاشت و صورتش را بوسید. بعد، احوال او را پرسید، احمد پهلوان گفت: مادر بچه ها مرده و بچه های صغیر را باید نان بدهم، با یک دکة یخ فروشی امورات نمی گذرد. کلمة یخ مثل گلوله ای آتشین، قلب تختی را سوراخ کرد و سوزانید، احساس کرد تمام جانش را به آتش کشیده اند. به یاد پدرش افتاد و مصائبی که کشید و کشیدند. از شدت ناراحتی نتوانست نهارش را تمام کند ،از صاحب چلوکبابی خواست که به احمد پهلوان و بچه های صغیرش غذا بدهد. در موقع پرداخت صورتحساب هم به صاحب رستوران گفت: از این به بعد به حساب من، هم کمک نقدی کن، هم غذا بده، هر روز".(19)

نرگس تختی خواهر بزرگ غلامرضا تختی دربارة دست و دل باز بودن برادرش می گوید: داداش تظاهر نمی کرد، مخفیانه کمک می کرد. یک وقت می آمد، می دیدیم لباسش تو تنش نیست، مادر می گفت: به کسی داده ای، داداش می گفت: مادر، چیکار داری.(20)

یکی از دوستان تختی می گفت: مدیر کل راه آهن (چون تختی کارمند راه آهن بود) بخاطر نتایج درخشان او، مراسم باشکوهی ترتیب داده بود. وقتی مراسم تمام شد، پاکتی را به جهان پهلوان تقدیم کرد. بیرون آمدیم از من پرسید: یخچال صغیرها کجاست؟ گفتم نزدیکی خیابان شهباز، گفت: برویم آنجا، بعد از رسیدن به محل مورد نظر، یکی از بچه ها، ما را به یک یخچال مخروبه ای هدایت کرد، درون یک گودال، اتاقی کاه گلی بود که زنی کنار آن لباس می شست. تختی نام شخصی را از آن زن پرسید و آن زن به اتاق اشاره کرد، وارد شدیم. داخل اتاق یک پلاس پهن بود و گوشة آن یکدست رختخواب فرسوده. جوان افلیجی در رختخواب خوابیده بود. تختی که ظاهراً او را قبلاً دیده بود و می شناخت، احوالش را پرسید، جوان گفت: وضع همین است که می بینید. با دیدن جوان افلیج و آن زن فوراً آنها را شناختم. چند وقت پیش روزنامه ها جار و جنجال به راه انداخته بودند که یک دختر پرورشگاهی و بی سرپرست، می خواهد با یک جوان افلیج ازدواج کند.دستگاه حاکم که با به راه انداختن تبلیغات وسیع سعی می کرد، خود را انسان دوست نشان دهد، بر آنها مراسم عروسی پر خرجی بر پا کرده بودند و بعد از اینکه به اندازة کافی برای خودشان تبلیغ کردند، دیگر سراغ این زوج نرفتند. تختی پس از دلجویی از آن جوان، پاکتی را که مدیر کل راه آهن به او داده بود، بی آنکه حتی در آن را باز کرده باشد، به آن جوان افلیج داد و مدتی بعد هم برای آن جوان دکه ای بر پا کرد تا محل درآمدی برای او و همسرش باشد.(21)

یکی دیگر از ماجراهای جوانمردانة تختی مربوط به او و امامعلی حبیبی(ببر مازندران!!) می شود. "آنها دو قهرمان بودند، که هر دو به مقام قهرمانی رسیده و مورد لطف قرار گرفته بودند. قرار شده بود که به هر یک چند هکتار از زمین های گرگان بصورت رایگان داده شود، حکم رسید و سند زمین بدست هر دو داده شد. دو قهرمان جهان سند در جیب، عازم گرگان شدند، به نزد آشنائی رفتند تا به راهنمائی او زمین را یافته و تصاحب کنند، مرد راهنما که جوانمردی دوستدار ورزش بود، مقدم هر دو را گرامی داشت، پذیرائی کرد و زمین ها را نشان داد و گفت: این زمین ها که به شما عنایت شده تا بدست شما رسد، نیازمند خلع ید می باشد. تختی پرسید: خلع ید از چه کسی. پاسخ شنید که خلع ید از صاحبان اصلی که مال باخته اند. معلوم می شود که ده هکتار زمین مرحمتی، نه یک صاحب بلکه چندین صاحب اصلی دارد و تختی سعی می کند که این صاحبان را پیدا کرده، رضایت آنان را اگر ممکن باشد، جلب کند. چهار پنج نفر زارع رنجور و فقر زده حاضر می شوند و شرح حال می کنند. آنکه همراه تختی رفته بود، چون تردید تختی را می بیند، براه افتاده، خود به ژاندارمری رفته، مأمور آورده و مراسم خلع ید را انجام داده و زمین آزاد شده را به قیمت 200 هزار تومان فروخته به تهران باز می گردد ولی تختی سرانجام لب گشوده، چنین می گوید: این پولها از این گلو پایین نمی رود".(22)

در شهریور ماه 1341، زلزلة وحشتناکی منطقة بوئین زهرا در استان قزوین را در هم کوبید. هزاران هزار انسان بی گناه و بی پناه از پیر و جوان و زن و بچه، زیر آوار مانده و جان باختند. صد ها هزار نفری که جان به در برده بودند، مال باخته، داغدار و مجروح، خرابه نشین شده بودند. حکومت وقت، مثل همیشه با تبلیغ دروغین وانمود می کرد که به زلزله زدگان کمک می کند. اهدای چند پتو، چراغ، چادر و کمپوت را چنان در بوق و کرنا کرده بودند که انگار دیگر مشکلی وجود ندارد، امّا اوضاع بسیار اسفبار بود. عمق فاجعه چنان وسیع بود که حل مشکلات به بسیجی همگانی نیاز داشت. حکومت قادر به این کار نبود، چرا که هم وجهة ملی و مردمی نداشت و هم آنقدر از محنت دیگران بی غم بود که نمی توانست فکری اساسی بکند.(23)

بعد از آن زلزلة وحشتناک، تختی آستین همت بالا زد و در تاریخ 14/6/1341 در نامه ای به روزنامة کیهان، آمادگی خود را جهت جمع آوری اعانه برای زلزله زدگان اعلام کرد.(24) فردای آنروز، ناگهان غوغایی بر پا شد که نگو و نپرس، آنروز در تهران، مردم و تاریخ شاهد یکی از باشکوه ترین و به یادماندنی ترین حماسه های انسانی بودند، مردمی که دهن به دهن خبر دار شده بودند، از دورو نزدیک خودشان را به غلامرضا تختی رساندند و در حد توانایی خودشان کمک می کردند. چند دانشجو کت شان را از تن در آورده و روی تل بزرگی از لباس ها و پتو ها گذاشته بودند، مردم انواع ظروف، وسایل منزل، طلا، جواهر و هر چیزی که داشتند، به تختی سپردند تا به زلزله زدگان برساند. این اولین باری بود که تختی دست نیاز به سوی دیگران دراز کرده بود، آنهم به خاطر مردم، و این دست چه با صمیمیت و شرافتمندانه فشرده شد. جمع آوری کمک های مردمی دو روز طول کشید و مستقیماً به بوئین زهرا برده شد و بین زلزله زدگان تقسیم گردید.(25)

جمع آوری کمکهای مردمی، در مقابل فروشگاه کوروش در چهارراه قوام السلطنه (سی تیر) توسط ساواک متوقف شد و اجازه نداند تا تختی به راه خود ادامه دهد، اما تختی به راه خود ادامه داد و تا آخر مسیر تعیین شده پیش رفت. تختی در تاریخ 18/6/1341 نیز در بیمارستان نجمیه به عیادت مجروحین زلزله رفت و به آنها قول همه گونه کمک و همیاری داد.(26)

در نامة منصور حاجی خانی از زنجان که در تاریخ 11/5/76 در صفحة 21 مجلة کیهان ورزشی به چاپ رسیده بود، آمده است : رسول خادم [قهرمان کشتی آزاد جهان و المپیک و عضو شورای شهر تهران ] چرا به جای سفرهای تبلیغاتی به شهرهای دور و نزدیک به فکر زلزله زدگان خراسانی (همشهریهای خود نبودید؟) شما که در سخنرانیها از جوانمردی و پهلوانی دم می زنید، مگر زلزله زدگان خراسانی همشهری و هموطن شما نبودند؟ آیا شما برای مردم کشتی می گیرید یا برای تویوتای اهدائی شرکتهای چند ملیتی یا دوو؟ مگر مرحوم تختی را به یاد ندارید که برای مردم زلزله زدة بوئین زهرا چه کرد؟ او به مردم روی آورد و شما به بالا دست. چرا این همه استخوان خرد کردة کشتی به مقام مدیریت تیم ملی نرسیدند؟ مگر شعار بی عمل دلیل ترقی و تعالی است؟ تختی در عرصة ورزش هم، نمونة کاملی از یک پهلوان و قهرمان واقعی بود او الگوئی است که به همه آموخت، در اوج قهرمانی می توان متواضع، فروتن و با گذشت بود. از کارهای پهلوان منشانة این قهرمان معروف و بزرگ ترک به چند نمونه اشاره می شود."در المپیک 1960 روم (ایتالیا)، تختی را برای حمل پرچم ایران در مراسم افتتاحیه انتخاب کرده بودند، اما او پرچم را به جعفر سلماسی [اهل سلماس در استان آذربایجان غربی، اولین ورزشکار ایرانی است که به مدال المپیک دست یافته است. وی در مسابقات وزنه برداری المپیک 1948 لندن (انگلستان) در وزن 60 کیلوگرم به مدال برنز المپیک دست یافت.] سپرد و گفت: تو از من پیشکسوت تری. اشک شوق و حق شناسی در چشمان سلماسی درخشیدن گرفت".(27)

در المپیک 1952 هلسینکی (فنلاند)، وقتی زانوی پالم سوئدی ورم کرده و درد داشت، تختی یک بار هم دستش را به سمت پای دردناک پالم دراز نکرد. تختی مرام داشت، او برای خودش فلسفه داشت و برای کشتی گیری اش هم فلسفه داشت.(28)

الکساندر مدوید روسی، دارندة 10 مدال طلای جهان و المپیک در کشتی آزاد، در ورزشگاه آزادی تهران در روز دوازدهم دسامبر 1997 دربارة تختی، حریف قدیمی خود چنین اظهار داشت: غلامرضا تختی برای من دوست پر ارزشی بود، در جریان یکی از مسابقه های بین المللی، زانوی پای راست من هنگام کشتی با حریف بلغاری به نام سعید مصطفی اف آسیب دید. فردای آنروز با تختی کشتی داشتم، دوست خوب و هموطنم الکساندر ایوانتسکی به من توصیه کرد که پای چپ خود را جلو بگذارم و به اصطلاح گارد بگیرم، به او گفتم: نیازی نیست، پیش از مسابقه به تختی خواهم گفت. تختی در کمال مردانگی، حتی یکبار هم به پای آسیب دیدة من حمله نکرد.(29)

تختی در کشتی با حریف نامدار بلغاری به نام پتکوف سیراکف هم کمال مردانگی را به نمایش گذاشت. وی در حال اجرای فن سگک بود که فشار اجرای فن، موجب ناراحتی شدید پای سیراکف شد، او با دست به پایش اشاره کرد، تختی که متوجه ناراحتی او شده بود، سیراکف را رها کرد و از جا بلند شد. فریاد اعتراض تماشاچیان بلند شد که چرا این کار را کردی، سیراکف که این عمل جوانمردانه را از حریف خود دید، منتظر داور نشد و دست تختی را به عنوان برنده بلند کرد. این اتفاق در فینال مسابقات قهرمانی کشتی آزاد جهان در سال 1959 تهران در وزن 87 کیلوگرم افتاده بود.

"تختی از دوران کودکی علایق مذهبی داشت و در هیئت های مذهبی نو باوگان خانی آباد با عشق و علاقه فعالیت می کرد. او. به هیچ مسابقه ای نرفت مگر اینکه مهر و جانمازش را در چمدان نگذاشته باشد، در هیچ مسابقة مهمی شرکت نکرد، مگر اینکه به زیارت امام رضا(ع) نرفته باشد. در بازگشت از هر مسابقه ای هم برای زیارت به مشهد مقدس می رفت".(30) ارتباط غلامرضا تختی با روحانیت به ویژه روحانیت مبارز، شاخصة دیگری از دیانت و مسلمانی او بود. تختی ارادت زیادی به آیت الله طالقانی و آیت الله زنجانی داشت و درد دلهایش بیشتر پیش این دو روحانی بود.(31)در زمانیکه اغلب قهرمانان کشتی و ورزشهای دیگر، وابسته به دربار بودند و سر در کیسة شاه داشتند، تختی ملت را انتخاب نموده بود و به مبارزه با رژیم می پرداخت. علی رغم نارضایتی رژیم از عملکرد تختی و وجود تمام فشارها، در فروردین ماه 1342 مجلة کیهان ورزشی او را بعنوان مرد سال ورزش کشور انتخاب نمود.(32)

عوامل شاه، از هر دری وارد شدند، تا تختی را از راهی که انتخاب کرده بود، منصرف کنند. به او گفته بودند: هر چه بخواهی به تو میدهیم، بشرط آنکه از مبارزه علیه شاه دست برداری، برای او مثال آورده بودند که چی تو از حبیبی کمتره، اون وکیل شده و تو دنبال یک عده از دشمنان مملکت سینه میزنی، تو را هم می توانیم وکیل بکنیم. چی تو از رهنوردی کمتره، ولی تختی می گفت: من چیزی از شما نمی خواهم. گفتند ما ترا نمی گیریم، ما ترا زندانی نمی کنیم که از تو یک امامزاده بسازیم ولی مردن فقط از راه اعدام و تیر باران شدن نیست، تصادف کردن، در آب غرق شدن، فرو ریختن طاق، خودکشی، همه و همه، آن چیزهایی هستند که آدم می تواند بوسیلة آنها از بین برود.(33)

آقای علی دلالباشی یکی از خادمان راستین و زحمت کش ورزش کشتی است که حدوداً از سال 1336 در خدمت فدراسیون کشتی فعالیت کرده است. دلالباشی می گوید: حدود 10 سال در کنار تختی بودم، در ایامی که مورد غضب حکومتیان قرار گرفت، او را ممنوع التمرین کردند، از بالا دستور دادند، تختی دیگر حق ندارد، تمرین بکند. به من هم گفتند، حق ندارد وارد سالن شود، ولی من در را به روی او باز می کردم، تختی تمرین می کرد، دوش می گرفت، نماز می خواند و می رفت. در آن روزهای سخت، سعی داشتم تا آنجا که برایم مقدور بود به او خدمت کنم، به همین خاطر، مرتب تهدید مقامات مسئول بودم. در جریان کشتی ایران و شوروی در سال 1342، تیم شوروی جلو سالن محمد رضا پهلوی (7 تیر کنونی) نشسته بود و من در پشت در ورودی بودم، قبلاً به من گفته بودند، اگر تختی را به سالن راه بدهی، پدرت را در می آوریم. غلامرضا پهلوی [(شاهپور غلامرضا) برادر شاه که علاوه بر سمت نظامی، ریاست کمیتة ملی المپیک ایران و نیابت ریاست عالیة باشگاه هواپیمایی کشور را عهده دار بود.] هم در سالن نشسته بود. من پشت در ورودی بودم که صدای تختی را از بیرون شنیدم که می گفت: علی، علی در را باز کن. نتوانستم طاقت بیاورم و با وجودی که می دانستم چه رفتاری با من خواهند کرد، در را باز کردم و تختی وارد شد. خدایی اش را بگویم اگر مدوید قهرمان شوروی ها او را ندیده بود، شاید این واقعه پیش نمی آمد و تختی در گوشه ای از سالن به دور از انظار می نشست، اما خدا اینطور نمی خواست. مدوید با دیدن تختی جلو آمد و او را به وسط سالن کشید و شد آنچه که نباید می شد، ناگهان فریاد تماشاچیان و کف زدنهای پی در پی و شادی آنان با حضور تختی همه برنامه ها را به هم زد، مردم بیش از دو دقیقه دست می زدند و هلهلة شادی می کردند و شعار می دادند. این در حالی بود که هنگام ورود غلامرضا پهلوی، فقط عده ای از جا بلند شده بودند و چند نفری برای چند ثانیه دست زده بودند. غلامرضا پهلوی قهر کرد و رفت، ناگهان با فریاد یکی از مسئولان وقت روبرو شدم که می گفت: مگر نگفتم او را راه نده، فلان فلان شده! وسیلی محکمی به صورتم زد که بیهوش شدم، مرا به بیمارستان سینا بردند، وقتی چشم باز کردم، دیدم تختی کنارم نشسته و گریه می کند.(34)

براستی کدامین انسان می تواند همچون تختی باشد و با همة مردم از فقیر تا غنی و از کوچک تا بزرگ، مهربان و بزرگوار باشد.(35)

نبی سروری، متولد باکو در جمهوری آذربایجان، قهرمان و ستارة مسابقات کشتی آزاد قهرمانی جهان در سال 1957 استانبول (ترکیه) و مربی تیم ملی کشتی آزاد ایران به مدت 12 سال، می گوید: " حتی آنها که تختی به خاطرشان و برای پهلوان شدنشان از خود گذشت، در حق او بدی کردند. یکی از کسانیکه تختی برای پهلوان شدنش کشتی نگرفت، عباس زندی بود، کسی که تختی تلاش کرد تا او به مربیگری تیم ملی برسد. اما او بود که به علی دلالباشی دستور داده بود که تختی را به سالن راه ندهند، امّا دلالباشی با روی باز در را به روی تختی گشود و سیلی محکم عباس زندی پاداش باز کردن درب به روی تختی بود" .(36)

عوامل شاه که از فریب تختی نا امید شده بودند، دستور دادند، حقوق او را از سازمان برنامه و بودجه و فدراسیون کشتی قطع کنند که با قطع این حقوق او در مضیقه افتاد و به مشکل مالی برخورد کرد.(37) تختی در فقر و تنگدستی در سن 36 سالگی (آبان ماه 1345) با خانم شهلا توکلی ازدواج نمود. (38) و به همین علت نتوانست اجارة خانه ای که برای زندگی خود و همسرش تهیه کرده بود، را بپردازد و مجبور شد، پس از 6-7 ماه به خانة پدریش که مادر و خواهرانش در آن زندگی می کردند، باز گردد.(39)

تختی در شهریور ماه 1346 تولد پسرش را جشن گرفت و به احترام قهرمان بزرگ آذربایجان، یعنی بابک (بای بک)، اسم تنها فرزندش را بابک نهاد. سرانجام در روز هفدهم دی ماه 1346 که آسمان خاکستری در فضایی پر از غم، سراسر تهران را فرا گرفته بود، آن شعلة سرکش و چشمة زلال و آن قلب مهربان و گرم که به عشق مردم می تپید، از تپش باز ایستاد و از کالبد رنجورش رها شده و به مرتفع ترین مرتبة آسمانها پرواز کرد و جسم پاکش در ابن بابویة شهر ری به خاک سپرده شد و همچون پوریای ولی (پهلوان بزرگ ترک، که در مکتب تبریز تعلیم دیده بود.) به اسطوره ای بزرگ تبدیل شد.

"تختی به فرمان مستقیم شاه و توسط تیمسار سر تیپ رحیمی رئیس پلیس تهران به قتل رسید".(40) عوامل شاه، برای اینکه از غضب و شورش مردم جلوگیری کنند، شایع کردند که تختی در هتل آتلانتیک خود کشی کرده است. ولی واقعیت این است که تختی پس از به قتل رسیدن، به هتل آتلانتیک که متعلق به شاهپور غلامرضا بود، انتقال داده شده بود. "جسد تختی را در هتل آتلانتیک به طرزی یافتند که پتو بر روی خود داشته و چنانچه سم خورده باشد، مسلماً تشنجاتی به وی دست می داده و در اینجا این سئوال پیش می آید که به چه ترتیب پتو را بر روی خود کشیده بود".(41)

روزنامة الاخبار چاپ بیروت دربارة مرگ تختی اظهار نظر کرد و نوشت: در ایران مقامات امنیتی قهرمان جهان و المپیک را می کشند و سپس جسد او را به هتل آتلانتیک آورده و دروغی می نمایند که قهرمان جهان به خاطر اختلافات خانوادگی خودکشی کرده است ولی همه از وطن پرستی او و از اینکه او خود را شریک غم و درد مردم می دانست، اطلاع دارند. خواستند او را با پول و مقام فریب دهند ولی همه این کوشش ها در برابر مقاومت تختی با شکست روبرو شدند. او در آخر عمرش، هدیة شاه را نپذیرفت و گفت من از یک خانوادة فقیر هستم و این هدیه از اموال عمومی غصب شده می باشد و آرزویم این است که هموطنانم را آزاد و خوشبخت و دور از تسلط استعمارگران و مستبدان ببینم.(42) تختی از کشته شدن نهراسید و هیچ چیز غیر مردمی او را نفریفت و تا دم آخر زندگی از راه مردمی و انسانیت جدا نشد و همه چیز خود را در سر اعتقاد به مردم و ملت و روزبهی آنها فدا کرد.(43)

خانواده های فقیری که مستمری ناچیز تختی را بی کم و کاست هر ماه در خانه هایشان، بدون منت هیچ چشمداشتی تحویل می گرفتند، بعد از رفتن او بی سرپرست ماندند.(44)

مهدی تختی، برادر شادروان تختی می گوید: نزدیک ترین اعضای خانوادة برادرم را مقامات وابستة شاه نمی گذاشتند به مزار او بروند، حتی از نثار یک دسته گل بر سر مزار عزیز از دست رفتة ما، ممانعت می شد. هر وقت میخواستیم یکدسته گل نثار آرامگاه عزیزمان بکنیم در مدخل در ورودی گورستان، دسته گل را مأموران امنیتی از ما می گرفتند و حتی به ما تکلیف می کردند که از پوشیدن لباس عزا خودداری کنیم. وی در بخش دیگری از سخنانش می گوید: دو سال پیش از درگذشت برادرم، یکی از رفقای مجسمه ساز او که اهل ترکیه بود به او پیشنهاد ساختن مجسمه اش را داد. بعد از آنکه برادرم با این پیشنهاد موافقت کرد هر هفته و یا دو هفته یکبار با برادرم به کارگاه این مجسمه ساز واقع در خیابان مازندران حدود میدان فوزیه می رفتیم و آن مجسمه ساز شروع بکار می کرد ... در شرایط فعلی من تقاضایی که از عموم بخصوص طبقة دانشگاهی و دانشجو دارم این است که با توجه به دوستی و وابستگی عمیقی که همیشه بین برادرم و این طبقه از افراد جامعه بود، ترتیبی دهند که این مجسمه که از چند محل نیز صدماتی دیده است، ضمن رفع نقص، توسط دانشجویان هنرهای زیبا در محلی بخصوص نصب یا نگهداری شود. من ضمن اینکه حاضرم هر گونه هزینه ای را در این زمینه تقبل کنم، پیشنهاد می کنم، مجسمه را در مدخل یکی از تالارهای ورزشی دانشگاه تهران نصب کنند. اینکار بخصوص از نظر تعلق خاطری که شادروان برادرم تختی به دانشگاهیان داشت، راحتی روح او خواهد بود.(45)

یاد آور می شوم که در تابستان 1384، مجسمة نیم رخ تختی به همت مدیر کل ادارة تربیت بدنی استان آذربایجان شرقی، جناب دکتر جواد شهلائی، در محوطة استادیوم تختی تبریز نصب گردید که توسط استاد اصلانی ساخته شده بود.

تختی علاوه بر ایران در میان قهرمانان کشتی جهان نیز خاطره ای فراموش نشدنی دارد، چنانچه:
"1- عصمت آتلی کشتی گیر محبوب ترکیه که قهرمان المپیک 1960 روم (ایتالیا) می باشد، می گوید: تختی، خیلی آقا بود. چنین آدمی کمتر پیدا می شود، حتی الان هم مثل تختی، کشتی گیری پیدا نمی شود. از نظر اخلاقی، زبانزد همه بود، من هیچ وقت او را فراموش نمی کنم.

2- گولیکو ساکارادزه کشتی گیر گرجستانی الاصل شوروی سابق که قهرمان جهان در سالهای 1963و1965 می باشد، می گوید: من فکر نمی کنم، دیگر تاریخ کشتی جهان، مردانی امثال تختی ها را به چشم ببیند. به نظر من بهترین کشتی گیر تاریخ ایران تختی می باشد.

3- جیماکوریدزه کشتی گیر گرجستانی الاصل شوروی سابق که قهرمان المپیک 1952 هلسینکی (فنلاند) می باشد، می گوید: تختی را من به خاطر اخلاقش به خاطر انسانیتش، به خاطر معرفتش دوست می داشتم. او عالی بود، یک انسان کامل و من فکر نمی کنم، دیگر کسی مثل تختی پا به عرصة کشتی بگذارد. هنوز هم نمی توانم باور کنم مردی با آن صلابت و نجابت، چهره درنقاب خاک کشیده باشد".(46)

شهریارشیرین سخن نیزبااشاره به کشته شدن تختی توسط رژیم جلاد پهلوی به صراحت می سراید:
بیز بیر دریا قان وئرمیشیـک
زندانلارداجان وئرمیشیک
قیرخ نسلی قربان وئرمیشیک
شریعتی تـک انـسانـلار
تختی کیمی پهلوانلار(47)

امروزه کمتر استادیومی و باشگاهی در شهرها و بخش های مختلف ایران می توان یافت که به نام این پهلوان بزرگ ترک مزین نشده باشد و همه ساله مسابقات بین المللی کشتی جام جهان پهلوان تختی، در شهرهای مختلف ایران برگزار می شود. که هزینة زیادی را برای فدراسیون کشتی ایران تحمیل می کند و این در حالی است که همچنان مزار تختی به حالت اولش رها شده و هیچ گونه بنا یا مقبره ای که در شأن وی باشد، ساخته نشده است و این برای کسی که جان و مالش و در یک کلام کل هستی اش را در راه مردم و وطن فدا کرد، دور از انصاف و جوانمردی است. مقصّر اصلی این بی حرمتی فقط مسئولین نیستند، قهرمانان ملی کشتی نیز مقصرند، آنها که با پول بیت المال به مقام قهرمانی و به همه چیز رسیده اند و با صرف هزینه های سرسام آور برای خود مجموعة ورزشی بنام خودشان می سازند و بعضی از آنها برای تفریح ماهی یکبار به کشورهای خارجی از جمله آلمان و ... می روند، اگر مرام داشتند، اگر غیرت داشتند، اگر به اندازة یک تار موی جهان پهلوان تختی جوانمرد بودند، مزار جهان پهلوان تختی به این روز نمی افتاد. در سال 1382 در مراسم سالگرد درگذشت جهان پهلوان تختی در ابن بابویه، بابک تختی (پسر تختی) اعتراض خود را در بین حضّار که اکثراً قهرمانان و مسئولین سازمان تربیت بدنی و فدراسیون کشتی بودند، اینچنین بیان کرد: آقایان خجالت بکشید، اسطورة پهلوانی و قهرمانی کشتی شما در این خرابه نگهداری میشود، چرا هر سال فقط وعده و وعید می دهید... .

مجموعة عظیم تلویزیونی "جهان پهلوان" که به سرگذشت شادروان جهان پهلوان تختی می پرداخت، سالهای پیش توسط علی حاتمی شروع شد ولی متأسفانه در نیمه راه ساخت این فیلم اجل به او مهلت نداد و این فیلم نیمه تمام باقی ماند. سپس قرار شد که بهروز افخمی دنبالة فیلم را به عهده بگیرد که این امر صورت نپذیرفت و فیلم همچنان به حالت اولیه رها گردید. گفتنی است که فیلم سینمائی جهان پهلوان تختی، با متنی کاملاً متفاوت از متن علی حاتمی، توسط بهروز افخمی در سال 1379 ساخته شد. در مجموعة تلویزیونی "جهان پهلوان" نقش مرحوم تختی را خسرو نظافت دوست که از قهرمانان سابق کشتی فرنگی ایران و دارندة مدال نقرة بازیهای آسیائی 1974 تهران می باشد، بعهده داشت. در پایان یاد آور می شوم که تمام مدالهای جهان پهلوان تختی در موزة حرم مطهر امام رضا (ع) نگهداری می شود.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
منابع:

1- مجله کیهان ورزشی، شنبه 27 آذر 1373، ص 26. 2- مجله کیهان ورزشی، شنبه 26 شهریور 1384، ص 14. 3- باباخانی، خسرو (مولف)، تختی ، دفتر انتشارات کمک آموزشی، چاپ دوم (تهران 1380)، ص 14، 15 و 16. 4- مجله کیهان ورزشی، شنبه 24 اسفند 1370، ص 6. 5- فاطمی، سید عباس (مولف)، زندگی و مرگ جهان پهلوان تختی در آینه اسناد، انتشارات جهان کتاب (تهران، 1377 ) ص 13. 6- مجله کشتی، دوشنبه 15 دی 1382، شماره یکم، سال اول، ص 26 . 7- زندگی و مرگ جهان پهلوان تختی در آینه اسناد، ص13. 8- تختی، صص 20، 21 و 22. 9- مجله کشتی، یکشنبه 6 اردیبهشت 1383، شماره چهارم، سال اول - ص 9 . 10 - تختی، ص 24، 25و26. 11- مجلة کشتی، دی ماه 1383، شمارة یازدهم، سال دوم، ص34. 12-تختی، ص 26. 13-معظمی پور، حجت اله (مؤلف)، آنچه بر کشتی آزاد ایران و جهان گذشت، انتشارات علم و ورزش، (تهران،1372)،ص 22 تا 80 . 14-مجلة کیهان ورزشی، شنبه 26 شهریور 1384، شمارة 2583، سال پنجاهم، ص14. 15 - www.mashaheer. net و تقویم فدراسیون کشتی 1383 (سال المپیک)، جمشید آرش (مؤلف و گرد آورنده) . 16-زندگی ومرگ جهان پهلوان تختی در آینة اسناد، ص 79. 17-تختی، ص 49،43و46. 18- مجلة کشتی، دوشنبه 15 دی ماه 1382، شمارة یک، سال اول، ص 34. 19- تختی، ص 45. 20-مجلة کیهان ورزشی، شنبه 24 اسفند 1370، شمارة 1933، سال اول، ص 3420. 21-تختی، ص 30 و 31. 22- بهمنش، عطاءالله (مؤلف)، من به مردم تعظیم می کنم، انتشارات چاپار، (تهران،؟)، ص 48 و 49 23-تختی، ص 40 و 41 24-زندگی و مرگ جهان پهلوان تختی در آینة اسناد، ص 64 و 63 25- تختی، ص 31 26- زندگی و مرگ جهان پهلوان تختی در آینة اسناد، ص 64 و 63 27-تختی، ص 31 28-مجلة کشتی، دی 1383، شمارة یازدهم، سال دوم، ص 18 29 - شیشه گران، بهزاد (مؤلف )، سیمای پهلوان تختی، ناشر: هوشنگ رضایی نژادیان،(تهران،1377)،ص 30-تختی، ص 17 و 18 31-زندگی و مرگ جهان پهلوان تختی در آینة اسناد، ص 31 32-همانجا، ص 67 33- من به مردم تعظیم می کنم، ص6 و7 34- تختی، ص 51 و 52و53 35- زندگی و مرگ جهان پهلوان تختی در آینة اسناد، ص82 36- همانجا، ص 81 37-همانجا، ص 79 38-تختی، ص 7 39- زندگی و مرگ جهان پهلوان تختی در آینة اسناد، ص 88 و 40- همانجا، ص 121و119 41- همانجا، ص 117 42- همانجا، ص 137 43- من به مردم تعظیم می کنم،ص7 44- مجلة کشتی، دی 1383، شمارة یازدهم، سال دوم، ص 20 45-من به مردم تعظیم می کنم، ص 69و70 46-مجلة کشتی، 15 دی 1382، شمارة یک، سال اول، ص 36و37 47-کلیات اشعار ترکی شهریار، مقدمه و توضیح و تعلیقات: دکتر پرفسور حمید محمد زاده انتشارات نگاه و انتشارات زرین، چاپ دوم، (تهران، 1368) ص 211و212
http://hemedan- az.blogspot. com/ </dmirror/http/hemedan-az.blogspot.com/>

 

منجه چوخ اؤنملی خبردیر و بونون ده‫یه‫ری تکجه بیر باغلانتی وئرمکدن داها چوخ دور، چونکو بئله دوشونورم ایرانین رسمی و رسمی اولمایان مئدیاسیندا اولدوقجا یئترلی یاییلمایاجاق! نه‫ده‫نی بللی و آیدین‫دیر و چوخ آچیقلامیرام!

بو خبردن چوخلو سونوجلار آلماق اولار، آنجاق منیم فیکریمه یئتیشنلر بونلاردیر:

1- ایرانلی تورکلر، آنادیللرینی اوخوللار و بیلی‫یوردلاردا بیلیمسل فورماسیندا اوخوماماق، و اؤزللیکله آذربایجانین ان اوزاق یئرلرینده فارسلاشدیرمانین ان گوجلو شکیلده آپاریلماسینا باخمایاراق، اؤز آنادیللری و وارلیقلاریندان واز گئچمه‫میشلر و بونو گؤروروک کی همدانین لالجین بؤلگه‫سیندن بیر گنج اؤیرنجی، دونیالیق تورکجه اولیمیپیاتلاریندا ایکینجی یئره ال تاپیر و بئله بیر سوئیندیریجی اولای، آذربایجانین بوتون بؤلگه‫لرینده، آسیمیلاسیونون کسینلیک ایله اوتوزماغینی و بورنو یئره سورتولمه‫سینی گؤسته‫ریر. قوتلو اولسون.

مدال نقره ششمين المپيادهاي بين المللي زبان تركي –بخش مسابقه مقاله نويسي- را كه بين تاريخهاي ٢٢ مارس و ٢ جولاي در شهرهاي آنكارا و استانبول برگزار شد، احمد درويشي از شهر للين (لالجين) استان همدان آزربايجان جنوبي از آن خود ساخت. مريم غفوري نيز جائزه مانسيون را بدست آورد. مراسم اهداي جوائز برندگان المپياد مذكور در تاريخ اول ژوئن از كانالهاي تلويزيوني سامان يولو، كرال تي.وي. و كانال آ. تركيه همزمان پخش خواهد شد.

در ششمين المپيادهاي تركي، ۵۵۰‬دانش آموز از ١١٣ جهان كشور شركت داشتند. اين المپيادها در دوشاخه تركي به عنوان زبان خارجي و تركي به عنوان زبان مادري داراي مسابقاتي در بخشهاي مكالمه، انشاء، دستور زبان، آواز، شعر، تقديم، فرهنگ عمومي، توانائيهاي ويژه، مقاله نويسي، گيشه هاي معرفي كشورها مي باشد. مسابقات با هدف تعميم و گسترش زبان تركي در كشورهاي مختلف جهان برگزار مي‌شود. دانش آموزان شركت‌كننده در المپيياد زبان تركي به مدت ده روز در تركيه اقامت كرده و علاوه بر استانبول از برخي شهرهاي ديگر تركيه همانند آنكارا، بورسا ، ازمير، ارضروم و قاضي آنتپ نيز ديدار خواهند كرد.

مسابقات مقاله‌نویسی مختص دانشجویان دانشگاهها بود و مقالات شرکت‌کنندگان میبایستی در یکی از چهار موضوع اصلی 1-آموزش و پرورش، 2-مسائل پیش روی جوانان و راه حلها، 3-گرمایش شدن و خشکسالیها و 4-صلح ارائه میگردید. احمد درویشی علاوه بر مدال نقره، 1250 لیره ترک پاداش نقدی معادل نزدیک یک میلیون تومان دریافت خواهد کرد